El voto electrónico en Euskadi

ERAKUSTALDIAK

HAUTESKUNDEAK

Boto elektronikorako Demotek© sistema era guztietako hauteskunde-prozesuetan erabili da. Bertan, nazio-mailako eta nazioarteko mundu politiko, juridiko, zientifiko eta unibertsitarioko pertsona ospetsuek, ikuskatzaileek eta enpresa interesdunek parte hartu dute.

Hona hemen Demotek© sistemaren bidez egindako hauteskunde-prozesu adierazgarrienen laburpena. Dena dela, argi eta garbi adierazi nahi dugu prozesu horietan guztietan boto elektronikorako sistema hori balio juridiko eta legal osoz ezarri dela, Kataluniako autonomia-hauteskundeetako proba eredugarrian izan ezik.

-	EHUko Errektoretzarako Hauteskundeak, 2008-05-22 Hautagai bakarra zegoenez, Euskal Herriko Unibertsitateko Errektoretzarako hauteskundeak itzuli bakar batean egin ziran, Demotek© sistema erabilita. Hauteskunde horiek Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako Kanpusetan egin ziran, sufragio unibertsal eta boto haztatu bidez; 55.000 hautesle inguru zeuden zentsuan, lau Unibertsitate-sektoretan banatuta: SA (Irakasle-Doktore Iraunkorrak), SB (Gainerako irakasleak), SC (Ikasleak) eta SD (Administrazio eta zerbitzuetako langileak). Bozketa elektronikoa normaltasun osoz eta gorabehera barik garatu zen, 38 hautesleku eta 72 mahaitan, ; horretarako guztira 96 hautestontzi elektroniko eta 350.000 hauteskunde txartel erabili ziran. Gainera, aipatu behar da ia 6.000 hauteslek boto elektornikoa emateko Demotek© sistema erabili zutela..
	PDF agiria jaitsi, 207KB.

-	Euskal Herriko Unibertsitateko Errektoretzarako hauteskundeak, 04/03/24an eta 04/04/01ean Boto elektronikorako Demotek© sistema legezko balio osoz eta lehen aldiz ezarri zen Errektoretzarako 2004ko hauteskundeetan, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako campusetan, hain zuzen ere. 60.000 hautesle, 39 hautesleku eta 78 mahai egon ziren, 100 hautestontzi elektroniko erabili behar izan ziren eta 2.000.000 hauteskunde-txartel egin ziren. Hauteskundeetan, bi bira edo bi bozketa-egun egon ziren. Lehenengo bozketa martxoaren 24an izan zen, eta Errektoretzarako zazpi hautagai egon ziren. Bigarrena, ostera, apirilaren 1ean izan zen, eta hi hautagai baino ez ziren egon. Bi bozketotako hauteskunde-prozesua inolako arazo eta gorabeherarik gabe garatu zen. Edonola ere, boto elektronikorako sistemaren ezarpenean, nabarmendu egin behar da partaidetza handi-handia izan zela, 31.500etik gora hauteslek erabili zutelako Demotek© sistema, EHUko errektorea aukeratzeko orduan.

-	Kataluniako autonomia-hauteskundeak, 03/11/16an Boto elektronikoaren proba eredugarria egin zen Kataluniako 5 mahaitan, honako udalerri hauetan: Canyelles (Bartzelona), Llers (Girona), Torres de Segre (Lleida), Creixell eta la Fatarella (Tarragona). Partaidetza eta onarpen soziala oso onak izan ziren, gainera. (5 hautestontzi elektroniko erabili ziren, eta 1.555 hautesle egon ziren guztira, hau da, ohiko bozketa-sistemaz bozkatu zuten hautesleen %66).

-	Euskal Herriko Unibertsitatea, Leioan, 03/04/08an 4 bozketa elektroniko egin ziren Euskal Herriko Unibertsitateko estatutu berriei buruz. (6 hautestontzi elektroniko erabili ziren eta 750 hautesle egon ziren).

-	Euskal Herriko Unibertsitatea, Leioan, 02/12/17an 5 bozketa elektroniko egin ziren EHUko Kudeaketa Klaustroan. (4 hautestontzi elektroniko erabili ziren eta 760 hautesle egon ziren).

-	Ikusi enpresa, Donostian, 02/12/16an Enpresa Batzordeko hauteskunde sindikalak egin ziren. (2 hautestontzi elektroniko erabili ziren).

-	Bilboko Athletic Taldeko egoitza, 01/06/01ean Bilboko Athletic Taldeko Presidentetzarako hauteskundeak egin ziren. (16 hautestontzi elektroniko erabili ziren eta 18.100 hautesle egon ziren).

-	Euskal Herriko Unibertsitatea, Bilbon, 01/04/05ean Bilboko Ingeniaritzako Goi Eskolako Batzarreko Batzorde Iraunkorrerako hauteskundeak egin ziren. (Hautestontzi elektroniko bat erabili zen eta 150 hautesle egon ziren).

ERAKUSTALDIAK

Boto elektronikorako Demotek© sistemaren proba eredugarrietan eta aurkezpenetan, nazio-mailako eta nazioarteko mundu politiko, juridiko, zientifiko eta unibertsitarioko pertsona ospetsuek, ikuskatzaileek eta enpresa interesdunek parte hartu dute.

-	Informazio eta Komunikazioko Teknologia Administrazio Publikoetan. 2007 (VIII deialdia), Madril, 2007ko urriaren 24 eta 25a.
	Hitzaldi horretako hizlaria Eusko Jaurlaritzako Hauteskunde Prozesu eta Dokumentazioko Zuzendaria, " e-voting: experiencias actuales para la e-Democracia " (e-Demokraziarako egungo esperientziak) izeneko hitzaldiarekin.

-	Demotek© boto elektronikoaren proba pilotua Parisen (Issy Les Moulineaux), 2007ko urriaren 3ean eta 4an.
	e-Demokraziari buruzko Munduko Foroan, Parisen eginda, Eusko Jaurlaritzako Herrizaingo Sailak, Eusko Legebiltzarraren laguntzarekin, boto elektronikoaren erakustaldia egin du. Bertan, foro horretako 300 lagun inguruk hartu dute parte. Esperientzia pilotu horren helburua izan zen aukeratzea, teknologia desberdinen artean, zein den liderra "herritarraren aroa 2.0" izenekoan. Boto elektronikoaren bidez telefonia mugikorra aukeratu zuten. Proba pilotu hori arrakastaz egiteko, lau boto-txartel prestatu zituzten bi hizkuntzatan (frantsesa eta ingelesa) eta 3 hautestontzi elektroniko ezarri ziren foroaren egoitzan eta Parlamautoaren autobusean. Probaren emaitzak ikusteko PDF dokumentua deskargatu.
	PDF agiria jaitsi, 657KB.

-	V-Votobit: Bozketa elektronikoari buruzko Nazioarteko Mahai-ingurua, Monterrey (Mexiko) 2007ko irailaren 26tik 28ra.
	Mahai-inguru horretan Eusko Jaurlaritzako Hauteskunde Prozesu eta Dokumentazioko Zuzendariak hartu zuen parte, bozketa elektronikoaren sistemen erakusketak eta frogak atalean. Bertan, Demotek© sistema aurkeztu zien Boto Elektronikoaren Behatokiko eta hainbat herrialdetako ordezkariei, besteak beste, Mexiko, Brasil, Venezuela edo Costa Ricakoei.

-	Demotek© botu elektronikoaren proba Donostian, 2007ko uztailaren 5ean eta 6an. Euskal Herriko Unibertsitateak E-Demokraziari buruz antolatutako Udako Ikastaroak direla eta, Demotek© sistemaren bidezko bozketa elektroniko baten saiakera pilotua egin da Mondragon Unibertsitatearekin, EAEko Legebiltzarrarekin eta Eusko Jaurlaritzaren Barne Sailarekin elkarlanean. Aipatu ekimenak arrakasta izan du eta bertan 1.930 herritarrek parte hartu dute, eta Orioko trainerua hurrengo Kontxako banderaren irabazle hautatu dute. Aipatu proba arrakastaz egiteko, 12 boto-txartel elektroniko mota desberdin prestatu eta 6 hautestontzi elektroniko erabili ziren, toki hauetan kokatuta: KZgunea sarearen 3 telezentrotan, Parlamautoan, Miramar Jauregian (aipatu udako Ikastaroen egoitza), eta Erregina Erregentea kaleko Turismo Bulegoan.
	PDF agiria jaitsi 348Kb.

-	Informazio Teknologia eta Komunikazioen I. Nazioarteko Kongresua, Administrazio Publiko eta Enpresentzat (CITIC-2007), Zaragoza, 2007ko maiatzaren 8, 9 eta 10 Estatu, autonomia edota toki mailako erakunde eta instituzioetako ordezkariei boto elektronikorako Demotek© Sistemaren erakustaldia Eusko Jaurlaritzaren erakustokian.

-	Demotek© sistemaren aurkezpena, Demokrazia Digitalari eta Herritarren Parte-hartzeari buruzko I. Biltzarrean antolatutako mahai-inguruan (Tarragona, 2007ko martxoaren 22a eta 23a).

-	Demotek© boto elektroniko sistema erakuspen praktikoa Kataluniako Generalitateko Hauteskunde Koordinatzaileari Bilbon 2006ko azaroaren 27an.

-	Zuzenbideari eta Informatikari buruzko XI. Biltzar Iberoamerikarra, Panaman, 2006ko ekainaren 19tik 23ra. Nazioarteko biltzarrean, Eusko Jaurlaritzako Hauteskunde eta Dokumentazio zuzendaria izan zen hizlarietako bat, eta honako hauxe izan zen bere hitzaldiaren izenburua: "Las Nuevas Tecnologías de la Información y la Comunicación y su aplicación en el proceso electoral. El sistema vasco de voto electrónico Demotek©". Biltzar horretan bertan, Demotek© sistemaren zenbait erakustaldi eta aurkezpen egin zizkieten honako herrialde hauetako agintariei eta hauteskunde-arduradunei: Venezuela, Txile, Uruguai, Ekuador, Argentina eta Panama, bai eta Barruti Federaleko Mexikoko Unibertsitate Nazionala ere.

-	"Administrazio publikoak eraberritzeko informazioaren teknologia" Jardunaldien IX. edizioa (TECNIMAP), Sevillan, 2006ko maiatzaren 30etik 2ra. Hauteskunde eta Dokumentazio zuzendariak jardunaldiotan parte hartu zuen Eusko Jaurlaritzako beste kargu batzuekin. Honako hauxe izan zen bere hitzaldia: "La Sociedad de la Información del siglo XXI y su materialización en el Gobierno Digital: el sistema Demotek© de voto electrónico". Horrez gain, Demotek©v sistema aurkeztu zen Eusko Jaurlaritzaren erakustokian, eta zenbait erakustaldi praktiko egin zizkieten honako udalerri hauetako ordezkariei: Sevilla, Bartzelona eta Sant Cugat del Vallès, bai eta Madrileko Senatuko ordezkari teknikoa ere.

-	"Hiri Digitalen I. Foroa. Intendente Digitalen II. Mahaia", Buenos Airesen, 2006ko maiatzaren 11n eta 12an. Prince & Cooke aholkularitza-enpresak antolatutako mintegian, Hauteskunde eta Dokumentazio zuzendaria izan zen hizlarietako bat, eta honako hitzaldi hau eskaini zuen: "La Participación Democrática y el Voto Electrónico: el reto del siglo XXI para los Gobiernos Mundiales", Demotek© sistema zertan datzan azaltzeko.

-	"Terres Numériquesek" antolatutako "Ekintza publikoaren zerbitzura dauden informazioaren eta komunikazioaren teknologiei buruzko jardunaldiak", Toulousen (Frantzian), 2006ko apirilaren 5ean eta 6an. Jardunaldiotan, Hauteskunde eta Dokumentazio zuzendaria izanzen hizlarietako bat, eta Euskadin IKTak hauteskunde-prozesuan ezartzeko egindako esperientziei buruz hitz egin zuen, Portugalgo eta Estoniako gobernuetako kideekin batera. Era berean, Demotek© sistemaren erakustokia jarri zen, tokian tokiko zein atzerriko agintariei eta ordezkariei sistema zertan datzan azaltzeko.

-	Hauteskunde eta Dokumentazio zuzendariak Demotek© sistemari buruz egindako erakustaldiak, Argentinan, 2006ko martxoaren 29an eta 30ean eta apirilaren 3an.: * Cuyoko Unibertsitate Nazionaleko areto nagusian (Argentinako Mendozan).. * Mendozako hirian: - Justiziako Gorte Gorenean. - Gobernu Etxean. * Platako hirian: - Gobernu Ministerioan. - Hauteskunde Auzitegian.

-	"SIMO 2005 Azoka", Madrilen, 2005eko azaroaren 15etik 18ra. Boto elektronikorako Demotek© sistema aurkeztu eta erakustaldiak egin zituzten Eusko Jaurlaritzako SPRIren erakustokian, autonomia-esparruko (Valentziako Generalitateko eta Kanarietako Goibernuko) eta tokian tokiko (Leganésko, Valdemoroko, Fregenal de la Sierrako… udalerrietako) ordezkari eta agintarientzat, bai eta zenbait komunikabiderentzat (Vocentorentzat, Telemadridentzat, TVErentzat, El Paísentzat, France Pressentzat…).

-	"Hirien eta Toki Agintarien Munduko II. Goi Bilera Informazioaren Gizarteari buruz", Bilbon, 2005eko azaroaren 9tik 11ra. Demotek© sistema aurkeztu eta erakustaldiak egin zizkieten Eusko Legebiltzarreko presidenteari, Bizkaiko ahaldun nagusiari eta Bilboko alkateari, bai eta Senegaleko, Costa Ricako, Peruko… ordezkariei ere.

-	"Boto elektronikorako Demotek© sistemaren erakustaldia Buenos Airesko hiriko Euskal Etxearen egoitza nagusian eta Platako hiriko gobernuan eta Justizia Ministerioan (Argentinan)", 2005eko urriaren 25ean eta 26an. Herrizaingo sailburuordeak eta Hauteskunde zuzendariak Buenos Airesko Euskal Etxean boto elektronikoaren inguruan egindako proba aldi berean igorri zen Argentinako gainerako 16 euskal etxeetara, hitzaldi-bideoaren bitartez.

-	"e-Demokraziari buruzko Munduko VI. Foroa", Issy Les Moulineauxen (Parisen), 2005eko irailaren 28an eta 29an. Herrizaingo sailburuordeak eta Hauteskunde zuzendariak boto elektronikorako Demotek© sistema aurkeztu eta erakustaldiak egin zizkieten Frantziako, Estoniako, Armeniako… ordezkariei.

-	Boto Elektronikoaren Behatokiak (OVEk) eta Mexikoko Coahuilako Hiritarren Partaidetzarako Hauteskunde Institutuak (IEPCCk) antolatutako "XXI. mendeko boto elektronikoari eta partaidetzari buruzko nazioarteko mahai-ingurua" biltzarra, 2005eko maiatzaren 12an eta 13an. Bertan, Eusko Jaurlaritzako Hauteskunde eta Dokumentazio zuzendariak Demotek© sistemari eta hauteskunde-prozesuetan daukan ezarpenari buruzko hitzaldia eskaini zuen, Mexikoko, Finlandiako eta Japoniako ordezkariekin batera.

-	Argentinako Santa Feko arartekoari eta Justiziako ministrorde koordinatzaileari Demotek© sistemaren inguruan egindako erakustaldia, Eusko Jaurlaritzak Vitoria-Gasteizen daukan egoitzan, 2004ko azaroaren 3an.

-	*Euskadiko Autonomia Erkidegoko Hauteskunde Batzordeari Demotek© sistemaren inguruan egindako erakustaldia, 2004ko urriaren 19an.*

-	Sistema elektronikoen bidezko botorako eskubideari buruzko Senatuko Batzordean Demotek© sistemaren inguruan egindako erakustaldia, 2003ko urriaren 13an.

-	Kataluniako Generalitateko Gobernazio kontseilariari eta bere kontseilaritzako goi-karguei 3 Lurralde Historikoetan egindako saiakuntzazko bozketaren bidez boto elektronikorako Demotek© sistemaren inguruan eskainitako erakustaldia, 2003ko otsailaren 12an.

-	Boto elektronikorako esperientziei eta ezarpenari buruzko nazioarteko foroa Mexikon, Monterreyn (Leon Berrian), 2002ko urriaren 17an. Eusko Jaurlaritzako Hauteskunde eta Dokumentazio zuzendariak Euskadiko boto elektronikorako esperientziei buruzko hitzaldia eskaini zuen, Brasileko eta Venezuelako ordezkariekin batera.

-	Mexikoko Estatuko Hauteskunde Institutuko ordezkariei Demotek© sistemaren inguruan eskainitako aurkezpena, Eusko Jaurlaritzak Vitoria-Gasteizen daukan egoitzan, 2001eko uztailaren 2an.

-	Nazioarteko jardunaldiak, Bolivian, 2000ko abenduaren 12tik 15era. Amerika Latinoko herrialdeetako hauteskunde-prozesuetako arduradun gorenek zuzen-zuzenean ezagutu zuten nolako aukerak eskaintzen dituen boto elektronikorako Demotek© sistemak.

-	Demokraziarako teknologia berriak, Donostian, 2000ko abenduaren 14an eta 15ean. "Demokraziarako teknologia berriak" nazioarteko jardunaldiak Donostiako Kursaal Jauregian egin ziren.

-	Euskalduna Jauregia, Bilbon, 2000ko ekainaren 28an. Eusko Jaurlaritzako Hauteskunde eta Dokumentazio Zuzendaritzako arduradunek boto elektronikorako Demotek© sistema aurkeztu zieten jendaurrean Euskadiko Autonomia Erkidegoko zenbait gizarte-estamenturi. Horra hor Eusko Legebiltzarra, foru-aldundiak, Bilboko eta Donostiako udalak, estatuko gobernuko Barne Ministerioa, alderdi politikoak, sindikatuak eta komunikabideak.